Çocuk İstismarı Nedir ?

Çocuk istismarı ve ihmali Türkiye’de önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Her birimiz çocuk istismarının önlenmesinde, bildirilmesinde ve farkedilmesinde çok önemli bir role sahibiz.

Çocuk istismarı, çocuğun fiziksel ya da psikolojik gelişimini olumsuz olarak etkileyen davranışlardır. Çocuk istismarı 18 yaşın altındaki çocukların ya da ergenlerin ana-babaları, onları bakıp gözetmek ve eğitmekle görevli öğretmen, usta, koruyucu aile fertleri, vasi gibi kişiler ya da yabancı kişiler tarafından yapılan, bedensel ve/ya psikolojik olarak sağlıklarına zarar veren, fiziksel, duygusal, cinsel ya da zihinsel gelişimlerini engelleyen tutum ve davranışlardır.

Çocuk ihmali ise; 18 yaşın altındaki çocukların ya da ergenlerin fiziksel ve psikolojik sağlıkları ve gelişmeleri için temel olan beslenme, korunma, sevgi, gözetim, eğitim ve yol gösterme gibi gereksinimlerinin kendilerine bakıp gözetmekle yükümlü kişilerce yeterince karşılanmamasıdır. Çocuk ihmali genel olarak fiziksel ve duygusal ihmal olarak iki ana grupta incelenmektedir.

Tüm dünyada ve ülkemizde önemli bir sorun olan çocuk istismarı ve ihmali, çocuğu yalnız içinde bulunduğu dönemde değil ileri yaşlarda da olumsuz olarak etkilemektedir. Dünya Sağlık Örgütü çocuk istismarını şöyle tanımlar: “Çocuğun sağlığını, fiziksel ve psikososyal gelişimini olumsuz etkileyen, bir yetişkin, topluluktoplum ya da devlet tarafından bilerek ya da bilmeyerek tüm davranışlar çocuğa kötü muameledir.”Tanım aynı zamanda çocuğun istismar ya da şiddet olarak algılamadığı veya yetişkinler tarafından istismar olarak tanımlanmayan davranışları da kapsar.

Gösterge Ne Demektir?

Göstergeler  istismar durumuna has davranışlar, koşullar ya da şüpheleri destekleyecek izler olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, çocukta görülen belli yara izleri istismar göstergesi olabilir. Eğer bir çocuk eve gitmeye korkuyorsa ya da ailesinden korktuğuna dair belirtiler gösteriyorsa, bu da bir istismar göstergesi olabilir.

  1. İSTİSMAR TÜRLERİ

Çocuk istismarı genelde çocuğun tanıyıp güvendiği kimseler tarafından yapılır. Bir ebeveyn, akraba, bakıcı veya aile dostu. Çocuk istismarı; fiziksel, cinsel, duygusal istismar ve ihmal olarak dört ana grupta incelenmektedir. İstismara veya ihmale maruz kalan bir çocuğa yardım ederken ya da yardım etmeye başlarken atılacak ilk adım istismarın göstergelerini bilmektir.

  • Fiziksel İstismar

  • Cinsel İstismar

  • Duygusal İstismar

  • İhmal

Çocuk istismarı tek bir olay veya zaman içinde gerçekleşen bir dizi farklı olay olabilir.

Zarar, çocuğun fiziksel, psikolojik ve duygusal sağlığına derinden olumsuz şekilde etkileyen eylemler olarak tanımlanmaktadır  (Konun no.5395 Çocuk koruma konunu). Zararın ciddi sayılabilmesi için; Zararın çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığında ve davranışlarında kalıcı ve görünür etki bırakmış olması gerekmektedir.

Fiziksel İstismar
Bir çocuk zarar gördüğünde ya da acı çekme riski altında olduğunda fiziksel istismar meydana gelmiştir. Kaza sonucu ortaya çıkmayan fiziksel travma ve yaralanmalarda fiziksel istismara girer. Fiziksel İstismar şunları içerir: Açıklanamayan yara bere ve darbe izleri:
  • Yüzde, dudakta, ağızda.
  • Gövdede, sırtta, kalçada, baldır bacaklarda morluklar
  • Değişik seviyelerdeki iyileşme belirtilerinde el izi, ısırık izi;
  • Kümelenmiş ve düzenli formlardaki şekiller. (Yuvarlar, bicimde belirli bölgede kümelenmiş.)
  • Kemer, elektrik kablosu gibi acı vermek için kullanılan nesnelerin izleri
  • Bu tür izlerin özellikle tatil, hafta sonu vb. gibi bir durum sonrası tekrarlayarak ortaya çıkması.
Açıklanamayan yanıklar:
  • Özellikle ayak tabanlarında, avuç içinde, sırtta veya kaba etteki puro ve sigara yanıkları
  • Daldırma yanıkları (Eldiven ya da çorap tarzında keskin sınırlı yanıklar, çocuğun el ve ayaklarının biri tarafından kaynar suya daldırılması ile oluşurlar, kaza eseri ile bu tip keskin sınırlı yanıklar olusmaz.)
Açıklanamayan kırıklar/çıkıklar, kafa derisinde saç kaybı
  • Morarma,
  • Vücudun belli yerlerinde kesikler,
  • Kemik Kırığı
  • Sarsılmış bebek sendromu (körlük, öğrenme güçlüğü, zihinsel gerilik, felç gibi),
  • Zedelenmiş beyin gelişimi,(doğuştan değil, hasardan kaynaklı beynin gelişmemesi)
  • Ömür boyu zayıf fiziksel sağlık.
Bağlam içinde değerlendirmeyi unutmayın! Çocuğun yaralarını açıklama biçimini, zihinsel gelişimini, fiziksel becerisini ve davranışsal değişimlerini bütün içinde değerlendirin. Davranışsal Göstergeler: Fiziksel istismar her zaman görünür izler veya yaralar bırakmaya bilir. Aşağıdaki davranışların gösteren çocuklar istismara maruz kalıyor olabilir.
  • Cezalandırmayı hak ettiği yönündeki tutum
  • Yetişkinler ile iletişim kurmaktan çekince
  • Ebeveynden korkma
  • Eve gitmekten korkma
  • Kendi kendine zarar vereme
  • Aşırı derecede çekingen ya da saldırgan davranışlar
  • Fiziksel temastan rahatsız olma
  • Ağrı şikayetleri ya da rahatsız hareketler
  • İklim şartlarına uygun olmayan ve vücudu saklamak için giyilen giysiler
  • Diğer çocukların ağlamasına duyarlı olma
  • Evden kaçma (ergenlerde)
  • Sosyal işlevsellik alanında sorunlar (sosyal aktivite, sosyal çevre, oyun yonama isteği, arkadaşlarıyla vakit geçirme isteği)
  • Yakın ve samimi bağ  kurmada zorluklar
  • Sosyal ilişkilerinde kavga ve öfke yaşama
  • Suç davranışlarına, şiddet suçlarına, alkol ve diğer uyuşturucu     bağımlılıklarına ve kötü niyetli davranışlara yüksek oranda eğilim gösterme
Bilişsel/Akademik Göstergeler
  • Zihinsel Gelişim bozuklukları
  • Okul başarısında düşme
Uzun ve Kısa Dönemli Psikolojik Sonuçları
  • İzolasyon
  • Korku
  • Güven Kaybı
  • Depresyon ve anksiyete
  • Düşük özdeğer
  • Sosyal ilişki kurmada ve sürdürmede güçlük
  • Yeme bozukluğu
  • Travma sonrası stres bozukluğu
  • İntihar girişimi
- İstismar ve Kazara Yaralanma Arasındaki Fark Nasıl Anlaşılır? İstismar ve kazara yaralanma aralarında önemli farklılıklar vardır:
  • Kaza sonucu oluşmuş kesikler ve yara bereler normalde vücudun kemikli alanlarında olur (kollarda, dizlerde vs). Yumuşak ve korunaklı bölgelerdeki yaralanmalarda (karın, kalçalar) kaza olasılığı düşüktür.
  • Eğer bir yaralanma sıklıkla oluyorsa, bunun bir kaza olma olasılığı düşüktür.
  • Özellikle iyileşmenin farklı süreçlerinde  çok fazla yara bere varsa, , bunun kaza olma olasılığı düşüktür.
  • Eğer yaralanmalar bir nesne ile yapılmışsa (elektrik kablosu, odun sopa vs) kaza olma olasılığı düşüktür.
  • Yaralanmanın nedenini açıklama sırasında  tutarszılık varsa istismardan kuşku duyulur.
Cinsel İstismar
Çocuğun bir yetişkin ya da kendisinden büyük bir çocuk tarafından anlamadığı ve / ya zorlanarak, gelişimsel olarak hazır olmadığı ve karşı tarafın cinsel tatmini için kullanılması durumudur. Bu her türlü cinsel içerikli konuşmayı, şakalaşmayı, teşhir ve röntgencilik gibi temas içermeyen istismar türlerinden, çocuğun cinsel organlarına dokunma, oral-genital seks, ensest, tecavüz, çocuğu fuhuş ve pornografik materyallerin üretiminde kullanma ve sodomi gibi tüm davranışları ve eylemleri kapsamaktadır. “Çocuk cinsel istismarı en sık 6-10 yaş arasında görülmektedir. İstismara uğramada kız çocukların oranı erkek çocukların oranına göre daha yüksektir”. Cinsel istismar, çoğunlukla mağdurun tanıdığı kişi tarafından gerçekleştirilir. Saldırgan nadiren yabancı olur. Cinsel istismarların üçte biri diğer çocuklar tarafından gerçekleştirilir. Cinsel istismar çocuk mağdurlar göstergeler açısından karmaşık bir türdür. Genelde fiziksel belirtiler olmaz ve davranışsal göstergeler diğer bulguların ortaya çıkmasına neden olur. Sık rastlanan ve genelde uzun süreli olan bu istismar türü sıklıkla gizlenmektedir. Her sosyo- ekonomik düzeyde görülebilen cinsel istismarcıların erkek olduğu daha yaygın olarak düşünülmektedir. Ama erkekler yanında kadın istismarcıların olduğu da bilinmelidir.
Cinsel istismar fiziksel, sözlü veya duygusal olabilir ve aşağıdakileri içerebilir:
  • Öpüşme
  • Cinsel bir organı bir çocuğa açıklama
  • 18 yaşın altındaki bir çocukla cinsel ilişkide bulunma
  • Yaşa veya zihinsel gelişime uygun olmayan cinsel açık konuşmalar
  • Müstehcen telefon görüşmeleri yapmak.
  • Müstehcen hareketli(video) kısa mesajlar veya bir çocuğa e-posta gönderme
  • Bir çocukla cinsel ilişki yaşamak
  • Çocuğun cinsel organlarına, fiziksel olarak veya başka herhangi bir nesne ile dokunmak.
  • Bir çocuğa pornografik film, dergi veya fotoğraf göstermek
  • Bir çocuğun poz vermesi veya cinsel pozu tercih etmesi
  • Bir çocuğun cinsel bir eylemi izlemeye  zorlama
  • Çocuğun fuhuşa zorlanması
  1. Duygusal İstismar
Duygusal istismar, bir çocuğun sosyal, duygusal, bilişsel veya entelektüel gelişiminin bozulduğu veya tehdit edildiği zaman oluşur. Kalıcı olması nedeniyle duygusal yoksunluk içerebilir.
Belirtiler:
  • Ret
  • Düşmanlık
  • Alay / Zorbalık
  • Seslenme
  • Eleştiri
  • Bir çocuğun ev içi ve aile içi şiddete maruz kalması.
  • Alışkanlık bozuklukları (parmak emme, sallanma vb. gibi)
  • Suç işleme de dahil olmak üzere antisosyal ve yıkıcı davranışlar
  • Nevrotik özellikler (uyku bozuklukları, oyun oynamada tutukluluk)
  • Pasiflik ya da saldırganlık gibi aşırı davranışlar • Gelişimsel gecikmeler
  • Davranış bozuklukları (şikakey etme, pasiflik, saldırganlık vb)
  • Aşırı uyum sorunları (yaşından büyük ya da küçük davranma)
“Duygusal istismarın olduğu yönünde şüphelenmek zor bir iştir. Çocukta herhangi fiziksel izi yoktur ya da çok düzgün bir biçimde giyinir ve beslenir rütin hayatına devam eder. Ayrıca çocuk bu durumun normal olduğunu zanendebilir ve duygusal istismara uğradığına dair herhangi bir açıklama yapmayabilir”.
İhmal
İhmal çocuğun beslenme, giyinme, barınma, tıbbi bakım, eğitim veya uygun gözetim gibi temel ihtiyaçlarını ve karşılanmayan duygusal ve psikolojik ihtiyaçlarını , eğitimsel/bilişsel ihtiyaçlarını karşılamakta başarısız olmak ve uygun büyüme ve gelişim konusunda denetim eksikliği göstermektir. “İstismara göre daha yaygındır ama onun kadar kamuoyunun ilgisini çekmemektedir.
İhmal Türlerinin Örneği:
  • Çocuğun yeterince beslenmemesi
  • Çocuğa  barınma imkanı sunulmaması
  • Çocuğun sağlık hizmetinden yoksun bırakılması tıbbi tedavinin zamanında sağlanması.
  • Çocuğun yeterli giyim imkanı sunulmaması.
  • Çocuğun kişisel temizliğinin ihmal edilmesi.
  • Çocuğun hijyenik yaşam koşullarına uygun yaşam ortamı sunulmaması.
  • Çocuğun üzerinde  yeterli denetim sağlanmaması.
Stres, yorgunluk, beceri yetersizliği, bilgi ve destek eksikliği, çocukların bakımına yönelik baskıları ezici hale getirmek için bir araya geldiğinde, çocukların ve gençlerin zarar görmesi riski ortaya çıkabilir. Zarar olasılığına katkıda bulunabilecek faktörlerden bazıları şunları içerir:
  • İzolasyon ve eksiklik- ebeveynlik taleplerine yardımcı olmak için geniş aile, arkadaşlar, bir ortak ya da toplum desteği gibi kimse yokken
  • Stres- mali baskılar, meslek endişeleri, tıbbi problemler veya özürlü bir aile bireyinin bakımının yapılması, stresini ve ezilen anne babaları artırabilir
  • Gerçekçi olmayan beklentiler- bir çocuğun veya genç kişinin gelişim aşamaları ve davranışlarının anlaşılmaması
  • Ebeveynlik becerilerinin olmaması- çocuklara ve gençlere nasıl yardımcı olabileceğini bilmemek, öğrenmek, geliştirmek ve olumlu bir şekilde davranmaktır.
  • Uyuşturucu ve alkol sorunları- bağımlılık veya madde kötüye kullanımı, ebeveynlerin çocuklarının ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerini sınırlayabilir
  • Düşük benlik saygısı ve kendine güven- bazen güvensiz ebeveynler çocuğun ihtiyaçlarını karşılama yeteneklerinden şüphelidir ve yardım ve destek talep etmemektedir
  • Kötü çocukluk tecrübeleri- nesiller arası kötüye kullanım kalıpları
Bu faktörlerin bir veya daha fazlasının varlığı, kendi başına bir çocuğa zarar verildiğini veya zarar görme riskini taşıdığını ispatlamaz, ancak bir çocuğun risk altında olabileceği konusunda sizi uyarabilir. Doğru beceriler ve kaynaklar göz önüne alındığında, bir çocuğa zarar veren çoğu insan, ebeveynleri olumlu bir şekilde öğrenebilir. Topluluk tutumları da çocuk istismarına katkıda bulunmaktadır. Toplulukta, çocukların ve gençlerin disiplin cezası ve cezalandırılması amacıyla fiziksel gücü kullanma konusunda hâlâ kabul edilmektedir. İnsanlar onu herhangi bir iş olarak görmez, ilgilenmek istemeyebilir veya çocuk koruma makamlarına güvenmezler ve bu nedenle endişelerini bildirmezler. Tutumlar farklı topluluklar arasında değişir ve yanlışlıkla istismarı destekleyebilecek olanlar şunları içerir:
  • Şiddet ve kuvvet kullanımının kabul edilmesi
  • Çocukların ve gençlerin fiziksel cezalarının kabul edilmesi
  • Çocukların ve gençlerin ebeveynlerinin mülkiyetlerinin kabul edilmesi ve çocuklara ve gençlere uygun gördükleri gibi davranma hakkı
  • Irkçılık
  • Kadın-erkek eşitsizliği
  • Çocuklukta yaşanan zararın sonuçları hakkında topluluk anlayışı eksikliği.

Kötü muamele görmüş veya hala görmekte olan bir çocuk, stres ve istismarın davranışsal, duygusal veya fiziksel belirtilerini gösterebilir.

Çocuk istismarına ilişkin bazı genel göstergeler şunları içerir:

• yetişkinlere karşı güvensizlik

• aşırı sallanma, emme veya aşırı ısırma

• yatak ıslatma veya kirlenme

• zorlayıcı veya agresif davranışlar

• uyku güçlüğü, sıklıkla yorgun olma hali ve uyuya kalma

• düşük özgüven

• yetişkinler ve akranlarla ilişkili anlaşma zorluğu

• alkol veya uyuşturucu kullanımı

• Sık sık kazaya veya sakarlık yapma

• kemiklerinde kırık olması veya açıklanamayan morarma, yanıklar ya da iyileşme aşamasında ya da yeni oluşmuş cisim kaynaklı şiddet izleri

• bir yaralanmayı açıklayamaması ya da tutarsız, belirsiz ya da inanılması güç açıklamalar sunması

• İntihara meyilli ya da intihar girişiminde bulunmuş olması

• konsantrasyon güçlükleri

• içine kapanık veya aşırı itaatkar olması

• eve gitmekten çekinme

• istismar hakkında öyküler, şiirler veya sanat eseri yaratma

Bazı ihmal göstergeleri şunları içerir:

• yetersiz beslenme, yalvarma, yiyecek çalma veya istifleme

• zayıf hijyen, kirli saçlar, kirli cilt veya vücut kokusu

• sebebi bilinmeyen fiziksel veya tıbbi problemler

“Bir çocuğun ihmal edildiğinden şüpheleniyorsanız, öncelikle bunun çocuğun bakımından sorumlu kişilerce istenilmediği için mi yoksa bakımın yoksulluk ya da kaynak eksikliği gibi nedenlerden ötürü bu kişilerce sağlanamadığı için mi olduğuna dikkat ediniz”. İhmalin Bazı Nedenleri

Aile Krizleri:

  • İş kaybı

  • Ciddi bir hastalık

  • Boşanma

Kronik ve/ya nesiller arası durumlar, örneğin;

  • Düzensiz ev halkı hayatı

  • Bir yapının ya da rutinin olmaması; düzenli bir yemek saati, uyku saati ya da ev ödevlerini yapacağı bir zamanın olmaması gibi

  • Çocuğun evde kendine ait bir yerinin olmaması

“İhmalin çocuklar üzerindeki etkilerini dikkate alın. Örneğin, 5 yaşındaki bir çocuğa zamında ve yeterli yemek sağlanmamasının 20 yaşındakine sağlanmamasından daha büyük zararları olduğunu unutmayın”.

İstismarın en önemli göstergelerinden biri çocuğun yaşadıklarını açıklama şeklidir. Bu bölümde ele alınacak konular;

Çocuklar size yaşadıkları istismarı anlattıklarında yapılması gerekenler,

Çocukların istismarı anlatma biçimleridir.

Çocuklar Neden İstismar Edildiklerini Söylemezler!
  • Kendilerine inanılmayacağını düşünürler.

  • Başlarının belaya gireceğinden korkarlar.

  • İstismarcının tehdidinden korkarlar.

  • İstismarcıyı korumak isteyebilirler; istismarcıyı sevebilir ama yaptıklarını sevmezler.

  • Nasıl anlatılacağını bilmeyebilirler. korkabilirler.

  • Büyükleriyle (otorite ifade edenlerle) cinsel konuları konuşmaktan utanabilirler.İyi çocukların cinsellikle ilgili sözcükleri kullanmamaları gerektiği söylenmiş olabilir.

  • Cinsel davranışların yanlış olduğunu bilmeyebilirler.

  • Arkadaşları tarafından dışlanacağından korka bilirler

Bir Çocuk İstismar Edildiğini Açıklarsa Ne Yapılmalıdır!
  1. Çocukla özel olarak konuşmak için bir mekan bulun.                                                                                   
    Konuşmanızın kesilmeyeceğinden emin olacağınız bir yer olsun.
  2. Masanın arkasında oturmayın.

    Çocuğun yanında onu sakinleştirmek için oturun.

  3. Çocuktan izin almadan ona dokunmayın

     Dokunmanız belki ona istismar olayını hatırlatabilir.

  1. Açıklıkla ve sakince dinleyin:

Duygularınızı ve sözel olmayan ifadelerinizi kontrol edin. Tepkileriniz hayati önem taşımaktadır. Çocuğun size anlatacağı şeyler ya da muayene sonucu göreceğiniz şeyler sizi şok edebilir.

Sakin karşılamak çocuğu desteklemek için önemlidir. Çocuğu dinleyin ve kendisi için önemli olan konuları siz herhangi bir soru sormadan anlatmasına izin verin. Tüm ilginizi çocuğa verin. Kulaklarınızı, gözlerinizi ve kalbinizi dinleyin çocuğu dinlerken. Bazen çocuğun sizinle sır olarak paylaşmak istediği şey bir istismar olmayabilir (boşanma, aile meseleleri vs).

  1. Çocuğun dilinden konuşun:

    Çocuğun anlayamayacağı kelimeleri kullanmayın. Çocuğun olanlar hakkında kullanığı kelimeleri kullanın. Bu özellikle cinsel istismarla ilgili konuştuklarında çok önemlidir.

  1. Çocuğu yaşadığı olayları anlatmaya cesaretlendirin

     Yaşadığı olayları anlatması için ona destek olun fakat vermek istemediği ayrıntılar için asla baskı yapmayın.

  1. Çocuğa şöyle söyleyin:

“ Sana inanıyorum”, “Bana söylediğine çok memnun oldum”, “Bu senin hatan değil”, “Başına gelenler doğru bir şey değil”

  1. Yazıyla kaydedin 

    Çocuğun anlattığı olayları ve kelimeleri yazın.

  1. Çocuğu istismarı bildirdiği için takdir edin.

    Eğer çocuk dolaylı bir şekilde bir istismardan söz ediyorsa (örneğin; birinin başına geldi gibi), çocuğu durumu anlatması yönünde teşvik edin.

  1. Yetkililere haber verin.

     İstismarı bildirmek için okul/kuruluş ya da yerel çocuk koruma kurumlarına/ yetkililerine/ (rehber danışmana) haber verin.

  2. Gizlilik ilkesine saygı gösterin:

    İstismar olayını okulda bu konuda sorumlu kişi dışında başka biriyle konuşmayın.

Bir Çocuk İstismar Edildiğini Açıkladığı zaman dikkat edilmesi gerekenler!
  1. “Neden” ile başlayan sorular sormayın.

Örneğin;

  • “Neden o kişiyi durdurmadın?”

  • “Neden bana bunu anlatıyorsun?” Çocuklar genellikle neden ile başlayan sorular sorulduğunda bir şeyleri yanlış yaptıklarını zannederler ya da savunmaya geçerler. Neden ile başlayan sorular kişinin yapması gerekli şeyleri yapmadığını ima eder. İstismar/ihmal vakalarında, çocuklar zaten olanlardan dolayı kendilerini suçlaya- bilirler. İstismarcı onlara genellikle bunun kendi hataları olduğunu söyler. Bir çocuğa bunu neden daha önce haber vermedin diye sormak, onun birşeyleri yanlış yaptı- ğını düşünmesine sebep olur. Ayrıca küçük çocuklar genellikle “neden” ile başlayan sorulara yanıt veremezler çünkü soyut düşünme becerileri durumu analiz edecek düzeyde henüz gelişmemiştir. Çocuk kafasını öne düşürerek sanki birşeyleri yanlış yapmış gibi yanıt verebilir.

  1. Aşağıdakilere benzer sorulardan ve ifadelerden kesinlikle kaçının.

Örneğin;

  • “Bunun olduğundan emin misin?”

  • “Gerçeği mi söylüyorsun?”

  • “Bu bir daha olursa bana haber ver”.

  •  “Bunun olması için ne yaptın?”.

  1. Bu bilgiyi diğer öğretmenler ya da kişilerle paylaşmayacağınız konusunda çocuğa teminat verin.

Fakat destek almak için yetkili kişilerle iletişime geçeceğinizi söyleyin.

Çocuk eğer daha önce birçok kez istismara uğradığına ilişkin birtakım ipuçları veriyorsa, tüm ayrıntıları almaya çalışmayın. Dikkatlice dinleyin ve çocuğa başka bir şey söylemek isteyip istemediğini sorun.

Eğer çocuk daha fazla bir şey söylememeyi seçiyorsa, mümkün olduğunca yetkili kişiyi/ müdürü bu konu hakkında bilgilendirin ve okul politikası uyarınca hareket edin. Ayrıca, çocuk ipucu verirken ve sizinle iletişim halindeyken kullandığı tüm kelimeleri olduğu gibi yazın. Bu ilk ifadeler adli soruşturmada çok önemlidir.

Her şeyden öte, çocuğa soracağınız soruları en aza indirgeyin ve yönlendirici sorular sormaktan kaçının (bir yanıta yönelten sorular); örneğin, “Amcan da mı senin özel bölgelerine dokundu?”, “Mavi bir ceket mi giymişti?” gibi.

“Unutmayın! Siz bir öğretmen olarak istismar ya da ihmal olayını kanıtlamakla yükümlü değilsiniz.

Siz sadece konuyla ilgili şüpheleriniz olduğunu bildirmekle yükümlüsünüz”.

Çocukların İstismarı Açıklama Biçimleri

Çocuklar istismar edildiklerini farklı yollarla açıklayabilirler. Bazıları özel olarak sizinle konuşmak istediğini söyler ve doğrudan olayı anlatır. Bu, ne yazık ki, bu durumla nadir karşılaşılmaktadır. Aşağıda, çocukların kullandığı ifade etme biçimlerine değinilecektir. Sizin rolünüz dinlemek ve çocuğa güven vermektir. Soruşturma yapıcı tarzda sorular sorulmamalıdır.

Dolaylı İmalar

Örnekler

  • “Erkek kardeşim dün gece uyumama izin vermedi”

  • “Komşumuz “X “abi çok komik iç çamaşırları giyiyor”

  • “Annemin beni amcamla yalnız bırakmasından hiç hoşlanmıyorum”

  • “Bakıcım beni çok sıkıştırıyor”

Açıklama

Kelime hazinesi fazla gelişmediği, daha özgül kelimeleri henüz öğrenmediği, utandığı ya da çekindiği, söylemeyeceğine dair söz verdiği için ya da tüm bu nedenlerden ötürü bir çocuk bu ifadeleri kullanabilir.

Gizli İfade Etme

Örnekler

  • “Çok kötü biçimde ellenilen bir kız tanıyorum”
  • “Tanıdığım bir kız var, annesine rahatsız edildiğini söyledi fakat annesi ona inanmadı.
Açıklama

Çocuk bildiği bir kişi hakkında konuşabilir, fakat bu kendisi de olabilir. Onu “diğer çocuk” hakkında bildiklerini anlatmaya teşvik edin. Sonra anlattığı şeyleri bu kişinin daha önce yaşayıp yaşamadığını sorun. Aşağıdaki aşamaları izleyerek devam edin.

- Çocuğun adı ve yerleşimi

- Şüpheli failin adı ve çocukla yakınlık derecesi

- İstismar veya ihmale ilişkin gördüğünüz veya duyduğunuz şeyi tarif etmeniz

- İstismar hakkında bilgisi olan diğer kişilerin adları

- Sizin adınız ve telefon numaranız

- Çocuk istismarı ve ihmali konusunda ihbar edilen ailelere bildirimde bulunanların adları açıklanmaz.

Koşul Koyarak İfade Etmek Örnekler
  • “Bir sorunum var fakat kimseye söylemeyeceğine söz verirsen sana anlatırım”.
Açıklama

Birçok çocuk istismar edildiklerine dair sakladıkları sırrı söylerlerse başlarına olumsuz şeyler geleceğine inanır. Çocuklar saldırganlar tarafından da sessizliklerini korumaları için tehdit edilmiş olabilirler. Çocuklara bazı sırların saklanamayacağını söyleyin. İşinizin onu korumak ve ona güvenli bir yer temin etmek olduğunu söyleyin. Yine çocuğa mümkün olduğunca söylediği şeylerin gizliliğini koruyacağınızı ama yasalarca bu durumu resmi otoritelere bildirmeniz gerektiğini anlatın

Zarar gördüğünden şüpheleniyorsan!

Bir çocuğun ciddi şekilde zarar gördüğünden şüpheleniyorsanız veya önemli derecede zarar görme riski altında olduğuna ilişkin şüpheleriniz varsa, hatırlamanız gereken bazı önemli noktalar şunlardır:

  • şüphelenmeye başladığınız andan itibaren çocuğu gözlemleyin ve yazılı notlar hazırlayın - davranışlarında, fikirlerinde, duygularında ve kullandıkları sözlerde değişikliklere dikkat edin!

  • çocukla nazik, yargılayıcı olmayan görüşmeler yapın. Bir çocuk üzgün veya rahatsız görünüyor olduğuna dair endişelerinizi dile getirmek, çocuğun ifşa olmasına neden olabilir.

  • çocuğu yanıt vermeye zorlamayın ve çocuğun konuşmasını baskılayıcı bir konuşmaya girmeyin

  • çocuğa ihtiyaç duyduğunda sizinle gelip konuşabileceğini ve konuştuklarında gerçekten onu dinleyeceğinizi temin edin.

  • Bir çocuk istismar edildiğinde istismarın etkileri ortadan kaybolmaz ve genellikle zamanla ciddileşir

  • Çocuk Güvenliği Hizmetleri ile irtibata geçerek uzman tavsiyesi isteyin.

  • Bu durumu ilgili kişiye (okul müdürü, rehberlik servisi gibi) hemen haber verin.

  • Gelişmeleri izleyin.

- Okul yetkililerinin çocuğun ailesi ya da bakıcısıyla iletişim kurmaları tavsiye edil- memektedir.

Eğer

- Çocuk istismarı göstergeleri

- Türkiye’de çocuk istismarına ilişkin yasalar

- Çocuk istismarı mağdurları

- Aileye nasıl destek verilecek

- Çocuk istismarı veya ihmali ile ilgili

sorularınız varsa lütfen aşağıda belirtilen kurumlara ulaşınız!
  • Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Müdürlükleri

  • Baroların Çocuk Hakları Merkezleri

  • Emniyet Müdürlüğü Çocuk Polisi Şubeleri

  • Hastaneler bünyesindeki Çocuk Koruma Merkezi/Birimle

  • Alo 183

  • İl sosyal hizmetler müdürlüğü

  • Çocuk Polisi: 155

Tüm okul personeli, yetkili kişi olarak görülür ve yasalarca istismarı

bildirmeleri gerekmektedir. Siz de bir öğretmen ve ebebeyin olarak şüphelendiğiniz durumları bildirmekle sorumlusunuz.

İstismardan şüpheleniyorsanız, bu durumun bildirilmesi çocuğu koruyabilir ve aileye yardım sağlayabilir. Her devlet bildirim yükümlülüğü olanları belirler (Çocuk istismarı ve ihmali şüphelerini bildirmek zorunda olan kişiler; bir suç olayını gerçekleştiğini örenen veya tanık olan kişiler. Öğretmenler.). Bununla birlikte, herhangi başka biri de çocuk istismarı şüphesini bildirebilir ve bildirmelidir. Bildirim bir suçlama değildir; düşüncenin dile getirilmesi ve çocuğun durumunun soruşturulup değerlendirilmesi için yapılmış bir istektir. Bir çocuğun tehlikede olduğun-dan şüphelenirseniz, derhal harekete geçin. Çocuk istismarı veya ihmaline ilişkin şüp- heniz bir rapor hazırlamanız için yeterlidir. Kanıt bulmanız gerekmez. Soruşturmayı yürüten kişiler istismar veya ihmalin bulunup bulunmadığına karar vereceklerdir. Hemen hemen her devlet çocuk istismarına ilişkin iyi niyetli ihbarda bulunan kişileri kovuşturma (

işlenmiş olan bir suç için, suçlu sanılan kimseyle ilgili olarak, yasalara göre yapılan soruşturma ve araştırma)

ve yükümlülükten korumak üzere bir yasaya sahiptir.

https://tip.inonu.edu.tr/uploads/old/21/255/m_koca_3-1_tam.pdf

İstismarı Bildirmek İçin Aradığınızda Aşağıdaki Özel Bilgiler Sorulabilir:

- Çocuğun adı ve yerleşimi

- Şüpheli failin adı ve çocukla yakınlık derecesi

- İstismar veya ihmale ilişkin gördüğünüz veya duyduğunuz şeyi tarif etmeniz

- İstismar hakkında bilgisi olan diğer kişilerin adları

- Sizin adınız ve telefon numaranız

- Çocuk istismarı ve ihmali konusunda ihbar edilen ailelere bildirimde bulunanların adları açıklanmaz.

Çocuk İstismarı veya İhmalini Nasıl İhbar Edebilirim?

Eğer bir çocuğun zarar gördüğünden şüpheleniyorsanız, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ya da Çocuk Polisi/Karakollar ve Cumhuriyet Savcıları ile iletişime geçin ve böylece durumu profesyoneller değerlendirebilsinler.

  • Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Müdürlükleri

  • Baroların Çocuk Hakları Merkezleri

  • Emniyet Müdürlüğü Çocuk Polisi Şubeleri: 155

  • Hastaneler bünyesinde ki Çocuk Koruma Merkezi/Birimle

  • Alo 183 (Kadın, Çocuk, Engelli Danışma hattı)

  • İl sosyal hizmetler müdürlüğü

  • Alo: 147 (öğretmen ve yönetici şikayet hattı)

Bildirim Nasıl Yapılır?

İstismar ya da ihmal ile ilgili bir şüpheniz varsa, bu durumu bildirmelisiniz. Bildirim okulunuzun yazılı prosedürlerine uygun olarak yapılmalıdır. Sizden yazılı olarak bilgi

istenebilir. Bakıcılar her zaman çocuğun ailesi olmak zorunda değildir. Öğretmenler ya da diğer okul personeli de çocuk okulda olduğunda ya da okulla ilgili bir etkinlik içinde olduğunda bakıcı konumunda düşünülür. Herhangi bir meslektaşınızın da bir istismarcı olduğundan süphelenebilirsiniz. Yasalarca tıpkı başkalarında olduğu gibi böylesi bir durumda da bunu bildirmeniz gerekir. Eğer olası bir çatışma varsa, eğer şüphelendiğiniz kişi okulda bu konuyla ilgili yetkili kişiyse, okul prosedürlerinin alternatif bir bildirim yöntemini belirlemesi gerekir. Okul dışındaki birimlere ihbar yapabilirsiniz (ALO 147: öğretmen ve yönetici şikayet hattı veya ALO 183, Çocuk Polisi, vb)

İhbarda Bulunduğumda Ne Olacak?

Çocuğun kötü muamele gördüğü/istismar/ ihmal edildiği kuşkusuna yönelik bildirim SHÇEK İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine yapılmalıdır. Bildirim ALO 183 telefon hattında ya da SHÇEK İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde görevli uzmanlar tarafından değerlendirilecektir. Eğer görevli uzmanlar yapılan bildirimde çocuğa karşı kötü muamele olduğuna veya oluşma riskine ilişkin yeterli güvenilirlikte bilgi olduğuna kanaat getirirse bildiriminiz değerlendirilecek ve gerekli araştırma yapılacaktır. Bu kapsamda sizinle ,çocukla, ebeveynlerle ve çocukla iletişim halinde olan diğer kişilerle (doktor, öğretmen veya bakım sağlayıcılar gibi) konuşularak, çocuğun yaşadığı ortam ve çevrede sosyal inceleme yapılır. Amaç; istismar veya ihmalin gerçekleşip gerçekleşmediğine ve tekrar edip etmeyeceğine karar vermektir. Eğer soruşturmayı yürütenler hiçbir istismar veya ihmalin gerçekleşmediğine veya var olan şeyin Yasalarda yer alan istismar ve ihmal tanımına uymadığına karar verirlerse, dosya kapatılır ve ailenin başka herhangi destek/ yardıma gereksinimi olduğuna karar verilirse yönlendirilir. İstismar ve ihmal olduğu yönünde kuvvetli şüphe varsa durumu adli makamlara bildirirler ve eğer soruşturmayı yürütenler çocuğun risk altında olduğunu tespit ederlerse, ailedeki istismara yol açabilecek risklerin azaltılması için ; ruh sağlığı tedavisi, ebeveyn becerisi geliştirme programları, iş yardımı ve sosyal yardım veya barınak sağlama gibi somut yardımlar yapılabilir. Yaşadığı ortamda çocuğun güvenliği tehlikede ise çocuk korunma altına alınır.

Kim Bildirim Yapmalı?

TCK 279. Maddesi uyarınca kamu görevini yürütürken göreviyle bağlantılı olarak suç belirtisi ile karşılaşan her kamu görevlisinin yetkili makamlara bildirmesi zorunludur.

Kime Bildirim Yapılır?

Sözlü bir rapor mümkün olduğunca hızlı bir şekilde telefonla ya da yüzyüze görüşmeyle Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yapılmalıdır. Her okul ya da okul sistemi bir iç çocuk istismarı raporlama protokolüne sahip olacaktır. Bu protokolün ne olduğunu öğrenin. Bir rapor hazırlandığında soruna müdahil olan her görevlinin onay alması tavsiye edilmektedir. Eğer sosyal hizmetlere ulaşılamadığında ya da çocuk çok acil bir tehlike içinde ve istismar çok açık ise Polise ya da Cumhuriyet Savcılığına haber verilmelidir.

Sosyal Hizmetlerin İşlevi

Sosyal Hizmetler, istismar ve ihmal şüphele- rini araştırarak istismar ya da ihmal olasılığının doğrulanması halinde çocuğun korunması için gereken önlemleri alır. Bir çocuğun istismara uğrayıp uğramadığını belirlerken sosyal hiz- metler şu yetkilere sahiptir:

- Çocukla ve ebeveyn ya da vasilerle görüşme yapma;

- Velayet sahibinin izniyle, kapanmamış yaraları olduğuna inanılan çocukların muayene edilme- sini sağlama;

- Veli ya da vasilerin çocuğun bakımı ve korun- masını sağlama kabiliyetlerini değerlendirme;

- Veli ve vasilere, çocuk bakımında yardımcı olan kurumlara destek sağlama;

- Çocuğun istismara uğradığının anlaşılması halinde ivedilikle geçici korumaya alınmasını çocuk mahkemesinden talep etme;

- Çocuğun geçici gözetim sürecinde çocuğa bakma kabiliyeti ya da arzusu yetersiz bulunan ebeveyn ya da vasiler hakkında mahkemeye bildirimde bulunma.

(2) Suçun, adlî kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi Madde 280- (1) Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.
  • Cumhuriyet Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi
  • Erciyes Üniversitesi Çocuk İhmali ve İstismarını Engelleme Uygulama ve Araştırma Merkezi
  • Gazi Üniversitesi Çocuk Araştırma ve Koruma Uygulama Merkezi
  • Kocaeli Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi
  • Marmara Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi
  • Mersin Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi
  • Karadeniz Teknik Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi
TCK’da çocuğa yönelik istismar ile ilgili maddeler nelerdir?
Kasten yaralama; TCK md. 88, 87, 88
Taksirle yaralama; TCK md. 89
İşkence; TCK md. 94, 95
Eziyet; TCK md. 96
İnsan ticareti; TCK md. 80
Terk; TCK md. 97
Yardım ve bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmesi; TCK md. 98
Akıl hastası üzerindeki bakım ve gözetim yükümlülüğünün ihlali; TCK md. 175
Çocukların cinsel istismarı; TCK md. 103
Reşit olmayanla cinsel ilişki; TCK md.104
Cinsel taciz; TCK md. 105
Hayasızca hareketler; TCK md. 225
Müstehcenlik; TCK md. 226
Fuhuş; TCK md. 227
Dilencilik; TCK md. 229
Çocuğun soybağını değiştirme; TCK md. 231
Kötü muamele; TCK md. 232
Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali; TCK md. 233
Çocuk istismarından şüphelendiğimde bildirim yapmayı gerektiren yasal düzenlemeler nelerdir?
Suçu bildirmeme
Madde 278- (1) İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) İşlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin sınırlandırılması halen mümkün bulunan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
(3) Mağdurun onbeş yaşını bitirmemiş bir çocuk, bedensel veya ruhsal bakımdan engelli olan ya da hamileliği nedeniyle kendisini savunamayacak durumda bulunan kimse olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza, yarı oranında artırılır.
(4) Tanıklıktan çekinebilecek olan kişiler bakımından cezaya hükmolunmaz. Ancak, suçu önleme yükümlülüğünün varlığı dolayısıyla ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır.
Kamu görevlisinin suçu bildirmemesi
Madde 279- (1) Kamu adına soruşturma ve kovuşturmayı gerektiren bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de yetkili makamlara bildirimde bulunmayı ihmal eden veya bu hususta gecikme gösteren kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun, adlî kolluk görevini yapan kişi tarafından işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi
Madde 280- (1) Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti veren diğer kişiler anlaşılır.
Türkiye’de...  

Araştırmalara göre Türkiye’de aile

   

içinde gerçekleşen istismar olayları aile dışında gerçekleşen istismar olaylarından daha fazla olduğunu göstermektedir.

   

Aile içi istismarda yaş ortalaması 5 ila 7, aile dışı istismarda ise 7 ila 10 yaş arasında değişimektedir. Özellikle erkek çocuklarının kız çocuklarına göre daha küçük yaşlarda istismar edildikleri ama genelde kız çocukların çok daha fazla buna maruz kaldıkları ifade edilmektedir.13 Cinsel istismara maruz kalan çocukların yaşa göre dağılımları incelendiğinde; “%30’unun 2-5, %40’ının 6-10, %30’unun 11 - 17 yaş grubunda olduğunu görülmekte.

   

Yani olguların %70’ini küçük yaş grubu oluşturmaktadır. İstismara maruz kalan çocuklarda kız/erkek oranı 3’tür. Yurt içi yayınlarda ise kız/erkek oranı birbirine yakın bulunmuştur. İstismarcıların %96’sı erkek, %80’i de çocuğun tanıdığı birisidir.”

   

Araştırmalarda çocuğun yaşı ne kadar küçükse istismar olasılığının da o kadar fazla olduğuna dikkat çekilirken istismara uğrama olasılığının 12 yaşından sonra belirgin bir şekilde azaldığı belirtilmektedir. Son yıllarda istismar ve ihmal vakalarında artış gözlendiği, bunun nedeninin ise istismar ve ihmale uğrayan çocuk sayısı veya bildirilen vaka oranındaki artışa bağlanmıştır. Cinsel istismar kızlarda 3 kat fazla görülmekle birlikte yapılan bir araştırmaya göre cinsel istismar dışındaki faillerin oranları şöyle ifade edilmektedir:

 
  • % 77 olasılıkla aile,

  • % 11 olasılıkla diğer akrabalar,

  • % 5 bakımla ilgisi olmayan kişiler,

  • % 2 ise çocuğun bakımı ile ilgilenen diğer kişiler

 

Cinsel istismar vakalarında da istismarın yüksek oranda aile bireyleri veya akrabalar tarafından yapıldığı bilinmektedir. Çocuk istismarı konusunda yapılan araştırmalarda %78 ile duygusal istismarın baş sıralarda olduğu görülmektedir.

 
  • Fiziksel istismar %24

  • Cinsel istismar ise %9 gibi bir oranda görülmektedir.

   

Türkiye’de 1980-1982 yılları arasında 8 ilde yapılan bir araştırmada sonuçlar şöyle tespit edilmiştir:

 
  • Kız çocukların %34,6’sının

  • Erkek çocukların ise %32,5’inin ihmal ve istismar kurbanı oldukları açıklanmıştır.

  • Eğitimsiz ebeveynlerin %40’ı

  • Eğitim düzeyi yüksek ebeveynlerin ise %17’si çocuklarını istismar etmektedir.

 

“2004 verilerine göre Adli Tıp Kurumuna cinsel istismar şikayeti ile 1455 çocuk geldiği halde gerçekte bu rakamın 5.000 olduğu tahmin edilmektedir. Resmi rakamlara göre cinsel istismara uğrayanların %85’i kız, %15’i erkektir.”

   

Yrd.Doç.Dr.Birol Demirel, Cinsel İstismar, Çocuk İstismarı ve İhmaline Multidis- ipliner Yaklaşım, ÇİİÖD, s.17

  Dünyadan Örnekler....  

Tüm Toplumların Karşı Karşıya Kaldığı Bir Sorun:

Birleşik Devletlerde Kaç Çocuk İstismara ve İhmale Maruz Kalır?

Çocuk Esirgeme Kurumları (ÇEK) her hafta çocuk istismarı ve ihmali şüphesine dayanan 50.000’nin üzerinde ihbar alır. 2003 federal mali yılı içinde, yaklaşık 5.5 milyon çocuğun refahı ile ilgili tahminen 2.9 milyon ihbar yapıldı.

   

Bu vakaların yaklaşık üçte ikisinde (yüzde 68), ihbarda verilen bilgi değerlendirmeye veya soruşturmaya başlamak için yeterliydi. Bu soruşturmaların sonucunda yaklaşık 906.000 çocuğun istismar ve ihmal mağduru olduğu bulundu.

   

Bu mağdurların yüzde 60’tan fazlası ihmale uğruyordu; yani bakıcı çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılayamıyordu. Daha az sayıda (yaklaşık yüzde 20) mağdur fiziksel istismara ya da cinsel istismara (yüzde 10) maruz kalmıştı. En küçük sayı (yüzde 5) eleştiri, reddetme veya çocuğun beslenmesinin kabul edilmemesini içeren duygusal istismar mağdurlarında bulundu. Çocuk istismarı ve ihmali nedeniyle günde ortalama dört çocuk hayatını kaybetmektedir (2003 yılında tahminen 1.500 çocuk).

   

Kimlerin İstismara veya İhmale Maruz Kalması Daha Olasıdır?

   

2003 yılında kız çocuklarının mağdur olması (yüzde 52) olasılığı erkek çocuklarına göre (yüzde 48) biraz daha yüksekti. Her ırktan ve etnik gruptan çocuk istismara uğrar. Bununla beraber Pasifik Adaları’ndan gelen, Kızılderili veya Alaska yerlisi ve Afro- Amerikan çocuklar ulusal popülasyonlarıyla karşılaştırıldığında en yüksek mağduriyet oranlarına sahiptiler. Çocuk istismarı ve ihmali mağduru olan beyaz çocukların oranı aynı ırktan 1000 çocukta 11 iken, Pasifik Adaları’ndan gelenlerde bu oran 1000 çocukta 21, Kızılderili ve Alaska yerlisi çocuklarda oran 1000’de 21 ve Afro - Amerikan çocuklarda 1000’de 20’dir.

   

Her yaştan çocuk istismara ve ihmale maruz kalır, fakat küçük çocuklar daha savunmasızdırlar ve kötü muameleden ötürü hayatlarını yitirme olasılıkları daha yüksektir. Birleşik Devletlerde 2003 yılında rapor edilen istismara bağlı tüm ölümlerin yüzde 44’ünü 1 yaşın altındaki çocuklar oluşturmaktadır; öldürülenlerin dörtte üçünden fazlası 4 yaşından küçüktü.

   

Çocuk İstismarı ve İhmallerini Kimler İhbar Eder?

   

2003 yılında Birleşik Devletlerde ÇEK’e verilen tüm raporların yarısından fazlası (yüzde 57) çocukla iletişime geçen profesyonellerden gelmiştir. Öğretmenler (yüzde 16); hukukçular, yasa uygulayıcı ve cezai adalet personelleri (yüzde 16); sosyal hizmetler çalışanları (yüzde 12) ve sağlık personelleri (yüzde 8) 2003 yılında verilen raporların en sık karşılaşılan kaynaklarıydı. Kanun tarafından, bu meslek gruplarındaki çoğu insanın istismar ve ihmal şüphesini rapor etmeleri gerekmektedir

 

Bununla birlikte bildirimlerin önemli bir kısmı profesyonel olmayan kaynaklardan gelmiştir; örneğin ebeveynler, diğer akrabalar, arkadaşlar ve komşular. Bilinmeyen kaynakler 2003 yılındaki raporların yüzde 9’luk bölümünü oluşturmuştur.

   

Kötü muamelenin belirtisi olabilecek işaretleri ve nasıl bildirimde bulunulacağını bilmek herkes için önemlidir. İlk etapta istismarın oluşmasını önlemek için harekete geçerken, ocukların güvenliğini sağlamak hepimizin ortak sorumluluğudur.

Yukarıda belirtilen ihmal göstergelerini ve sonuçlarını anlamak fiziksel istismarla ilişkili göstergeleri anlamaktan çok daha zor olabilir. Fakat, özellikle annesine/bakıcısına yaşamak için bağımlı olan bebekler ve küçük çocuklar söz konusu olduğunda ihmal istismar kadar tehlikeli ve ciddi olabilir. Yukarıda belirtilen ihmal göstergelerini ve sonuçlarını anlamak fiziksel istismarla ilişkili göstergeleri anlamaktan çok daha zor olabilir. Fakat, özellikle annesine/bakıcısına yaşamak için bağımlı olan bebekler ve küçük çocuklar söz konusu olduğunda ihmal istismar kadar tehlikeli ve ciddi olabilir.
1- Yoksulluk Bir aile, çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Bu bir ihmal mi?
Hayır. Yoksulluk ihmal değildir. Yoksulluk ebeveynlerin çocuklarının ihtiyaçlarını karşılayacak ekonomik güçte ve yeterli kaynaklara sahip olmamasıdır. İhmal ise ailenin yeterli kaynakları olmasına karşın çocuğun ihtiyaçlarının karşılanmamasıdır.
2- Evde yalnız başına olmak 11 yaşındaki Melisa her gün okuldan sonra annesi işten gelinceye kadar evde yalnız başına kalıyor. Bu bir ihmal mi?
Belki. Çocuğun yaşı tek başına çocuğun olgunlaşma düzeyini göstermek için yeterli değil.Bazı çocuklar 10 yaşında bile kısa süre için kendi ihtiyaçlarını karşılamada ve kendine bakmada yeterli olgunluk düzeyindeyken, bazıları 14 yaşında duygusal ve davranışsal sorunlardan ötürü buna hazır olmayabilir.
3- Kirli Çocuk Zelal okula her zaman kirli geliyor. Bu bir ihmal mi?
Belki. Çünkü uygun olmayan biçimde giyinmenin ve yeterli hijyenden yoksun olmanınihmal olduğuna karar vermek zor olabilir. Bu durumun sürekli olup olmadığına ve çocuğun yaşıtlarıyla bir sorun yaşayıp yaşamadığına bakılmalıdır. Çocuğa yardım etmek için çocuğun ailesi ile iletişime geçilmeli ve  nasıl yardım edileceğine daha sonra karar verilmelidir.
4- Madde Kullanımı Betül’ün annesinin alkol kullandığını biliyorsunuz. Her ne kadar Betül bakımlı görünse de, bu bir ihmal mi?
Hayır. Her ne kadar alkolizm ve madde kullanımı ve çocuk ihmali arasında bir ilişki olsa da madde kullanımı tek başına ihmal kaynağı oluşturmaz. Üstelik çocuğun ihmal edildiğine ilişkin herhangi bir belirti de yoksa bu bir ihmal değildir.
5- Sağlık ihmali Berfin’nin aşılarının yaptırılmadığını fark ettiniz, sizce bu bir ihmal mi?
Evet. Önleyici sağlık bakımı çocuğun sağlığı açısından en az diğer işlemler kadar önemlidir. Sağlık çalışanlarının aileleri önleyici sağlık bakımının faydaları konusunda eğitmesi teşvik edilmelidir. Ayrıca aşılar devlet tarafından ücretsiz olarak yapılmaktadır, bu nedene yoksulluk aşıların yapılmaması için bahane olamaz.
6- Eğitsel ihmal Berk okula gitmemektedir ve okul kaçağı durumundadır. Bu bir ihmal mi?
Belki. Berk’in okul kaçağı olması ile ailenin ihmali arasında bir ilişki olabilir ama okulun bu durumu bildirmemesi de bir ihmaldir.
7- Güvenlik ihmali Adar’ın annesi araba kullanırken emniyet kemeri takmıyor ve Adar’ı 5 yaşa uygun, emniyet kemeri takılmış bir şekilde arka koltukta arabaya bindirmiyor. Bu bir ihmal mi?
Evet bu çocuğun güvenliğinin ihmalidir. Ayrıca trafik kurallarına aykırıdır.

Cinsel istismara uğramış olabileceğini düşündüğüm çocukla nasıl iletişim kurabilirim?
Çocukların mahremiyetinin önemine dair, Avukat Metin Polat, çocuk istismarı davalarında gizliliğin nasıl sağlanabileceğini kısaca anlatıyor.

Çocuk istismarı davalarında gizlilik çok önemli, peki nasıl sağlanıyor?
Avukat Metin Polat, zor bir dönemden geçiyor olma ihtimali olan çocukları nasıl tanıyabileceğimizi ve onların elinden nasıl tutabileceğimizi özlülükle anlatıyor.

Herkesin bilgi sahibi olması gerektiğini düşündüğümüz bu konuları bizimle paylaştığı için kendisine teşekkür ediyoruz.
https://metinpolat.av.tr/